Türkçe ve İngilizce Vikipedi sayfalarını karıştırıken, Türk Alfabesi hakkında daha önce duymadığım birkaç bilgiye rastladım. Bunlar Türkçemize has harflerin kaynakları hakkında idi.

Ö/ö harfi İsveç Alfabesinden geliyormuş. Çünkü yeni yazı dili oluşturulmasından sorumlu komite içinde İsveç Büyükelçiliğinden bir İsveççe yorumlayıcı kişi varmış. Fince, Estonyaca, Macarca, Sami dillerinde, Azerice, Kırım Tatar Alfabesinde ve Türkçede kullanılıyormuş. (Çok ilginçtir ki, İsveççe Ö, ada anlamına gelen bir kelime, Estonyaca Öö ise gece anlamına gelen bir kelimeymiş.)

Ş/ş harfi Fransızcada Sedilla (İngilizce: cedilla) diye seslendirilen çengel işaretinin S harfinin altına eklenmesiyle oluşmuş. Türkçe’nin dışında Azerice, Kürtçe, Tatarca ve Türkmence dillerinde kullanılmaktaymış. Ş harfi, Romancada bulunan Ş harfi yerine de kullanılabiliyormuş, ancak Romancadaki Ş, S harfinin altına virgül koyularak oluşturuluyormuş.

Ğ/ğ harfi Türkçeden başka Tatarcada, Kırım Tatarcasında ve Azericede kullanılıyormuş. Latin dönüşümü yapılması gerekirse gh ile gösteriliyormuş.

I/ı ve İ/i harflerinde küçük ı ve büyük İ harfleri, Türkçeden başka Tatarcada, Kırım Tatarcasında ve Azericede kullanılıyormuş.

Ç/ç harfi, C harfinin altına sedilla denen çengel eklenerek oluşturulmuş bir harftir ve Arnavutçadan alınmıştır. Türkçeden başka, Arnavutça, Azerice, Türkmen dilinde ve Kürtçe alfabelerinde de kullanılıyormuş. Resmi olmamakla birlikte yazımda Ç harfi, Fransızca, Portekizce ve Katalancada da kullanılıyormuş.

Ü/ü harfi dilimize Almancadan alınmış. Macarca, Türkmence, Azerice ve Tatarcada kullanılıyormuş. Almanca, İsveçce, Flamence, Portekizce, Fransızca ve Katalanca Ü harfinin U-umlaud ve U-diaresis çeşitlerini kullanıyormuş. Genel olarak hepsi aynı şekilde yazılıyor.

Azeri Elifba’sı Tarihsel Akışı :

Azerice de benim ilgimi çeken bir konu da yabancı kelimelerin yazılışı ilgili. Azerbaycan Alfabesinde bütün yabancı adlar Azerbaycan Alfabesi kurallarına göre yazılır, örneğin “Bush”, “Buş” olarak, “Schröder” ise “Şröder” olarak yazılırmış.

Kırım Tatarca dili (ya da Kırım Türkçesi) alfabesi Türk Alfabesine ek 2 harften oluşuyormuş: Ñ ñ ve Q q.

Türk dillerini dünya üzerinde dağılımı ve Latin Harflerinden türeyen alfabelerin listesi ve karşılaştırması ise çok ilginç.